Het beroemdste Italiaanse dessert ter wereld, is het op vier na bekendste woord in de Italiaanse keuken in het buitenland, en in Nederland is het opgenomen in de woordenboek.

U weet dus heel goed waar we het over hebben.

De naam Tiramisù (nl-Tiramisoe) betekent letterlijk “trek mij omhoog”, wat zoveel inhoudt als beur mij op of maak mij blij.
De basisingrediënten zijn mascarpone (kaas), savoiardi (koekjes), espresso (koffie), eieren, suiker en cacao.

Sommigen zeggen dat “de banketbakkers van Siena waren die het aan het einde van de 16e eeuw voor het eerst bereidden ter ere van Cosimo de’ Medici, groothertog van Toscane.

Iemand anders plaatst de geboorte van Tiramisù in de tweede helft van de jaren 1800, in Treviso: een lokale mondelinge overlevering vertelt dat dit dessert werd gemaakt door een briljante “meesteres” van een plezierhuis in het historische centrum van Treviso.


De eigenaresse creëerde dit lustopwekkende en verkwikkende dessert om het aan het einde van de avond aan haar klanten aan te bieden, om hen weer op te peppen en de problemen op te lossen die samenhangen met de huwelijkse plichten wanneer ze terugkeren naar hun familie. Er wordt gezegd dat in die plaats, wanneer de mannen een beetje moe de trap afkwamen, een aantrekkelijke maitresse dit dessert klaarmaakte en hen op deze manier vermaande: “desso ve tiro sù mi” (nu trek ik je omhoog).
De oorspronkelijke naam in het dialect van Treviso is ”tirame su”. Hier komt de naam Tiramisu vandaan.

Dus vanuit de regio Veneto verspreidde het zich over heel Italië en ontstonden de eerste varianten van tiramisu.

We kunnen met zekerheid zeggen dat de Tiramisù die we vandaag eten is ontstaan na 1950 en na de verspreiding van de koelkast in Italiaanse huizen.

In 1972 stond de tiramisu voor het eerst op het menu van een restaurant op Piazzetta Ancilotto in het centrum van Treviso. Een oude herberg uit 1939: “Alle Beccherie“ restaurant.

Tiramisù is een uniek dessert, ook vanwege de “omgekeerde weg”: van huis naar herberg, naar restaurant, naar banketbakkerij.

1980 is het jaar waarin het woord voor het eerst werd opgenomen in het Sabatini Coletti woordenboek.


Een ander spoor in de tijd wordt achtergelaten door The New York Times met een artikel uit 1985 getiteld “What’s Tiramisù? Well, it Depends…” waarin voor het eerst de internationale populariteit via Italiaanse restaurants in Amerika wordt bevestigd. Van New York naar de rest van de wereld, dat werd een direct succes.

1990Tiramisù verovert Japan.
De tiramisu-boom in Japan in de vroege jaren 90 kan worden omschreven als een uniek cultureel en culinair fenomeen, dat dit Italiaanse dessert tussen 1990 en 1993 tot een massale rage maakte. Vanwege de klank van de naam werd het vaak verward voor een lokaal dessert. Ook in dit geval was een uitgeverij die de explosieve bekendheid teweegbracht: op 12 april 1990 publiceerde het vrouwenblad Hanako een speciaal artikel met de titel “Noodsituatie: informatie over de nieuwe koningin van de Italiaanse desserts, de tiramisu” (ティラミスの緊急大情報). In maart 1991 beschreef de New York Times tiramisu als een “rage” in Tokio.
Onlangs publiceerde Hanako in zijn online artikelen een terugblik op die periode, waarin werd teruggeblikt op de “tiramisu-storm” van 1991.

In 2011 werd in Treviso de Tiramisu Academy opgericht, met als doel de geschiedenis en het originele recept van dit iconische dessert te beschermen, te promoten en door te geven.

In 2017 werd de Tiramisu-dag in het leven geroepen: deze wordt elk jaar op 21 maart over de hele wereld gevierd, samen met de komst van de lente.

[vervolg…]